Thủ tục yêu cầu tuyên bố một người đã chết

Theo quy định pháp luật, một cá thể được xem là chấm dứt về sự tồn tại về mặt pháp lý không chỉ thông qua sự kiện pháp lý chết về mặt sinh học, mà còn có thể thông qua Quyết định của Tòa án. Vậy điều kiện để tuyên bố một người đã chết là gì?

Trình tự, thủ tục tuyên bố một người đã chết

1. Quyền yêu cầu tuyên bố một người đã chết? Điều kiện tuyên bố một người đã chết?

Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây:

·         Sau 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;

·         Biệt tích trong chiến tranh sau 05 năm, kể từ ngày chiến tranh kết thúc mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;

·         Bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau 02 năm, kể từ ngày tai nạn hoặc thảm hoạ, thiên tai đó chấm dứt vẫn không có tin tức xác thực là còn sống, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;

·         Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống;

Thẩm quyền tuyên bố một người đã chết

2. Thẩm quyền tuyên bố một người đã chết?    

Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người bị yêu cầu đã chết có nơi cư trú cuối cùng có thẩm quyền giải quyết yêu cầu tuyên bố một người là đã chết;

Đồng thời Tòa án đã ra quyết định tuyên bố một người là đã chết có thẩm quyền giải quyết yêu cầu hủy bỏ quyết định tuyên bố một người là đã chết;

3. Quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản của người bị tòa án tuyên bố là đã chết?

Theo quy định pháp luật, khi một người bị tuyên bố là đã chết thì các quan hệ về nhân thân, tài sản của người đó sẽ đương nhiên chấm dứt và giải quyết hệ quả sẽ được thực hiện như một người đã chết. Cụ thể:

·         Khi quyết định của Tòa án tuyên bố một người là đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của người đó được giải quyết như đối với người đã chết.

·         Quan hệ tài sản của người bị Tòa án tuyên bố là đã chết được giải quyết như đối với người đã chết; tài sản của người đó được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.

4. Hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết?

Quyết định tuyên bố một người đã chết được Tòa án ra quyết định hủy bỏ khi người đó đã trở về hoặc có tin tức xác thực là người đó còn sống và theo yêu cầu của người đó hoặc người có quyền, lợi ích liên quan.

Quyết định của Tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bố một người là đã chết phải được gửi cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người bị tuyên bố là đã chết để ghi chú theo quy định của pháp luật về hộ tịch.

Quan hệ về tài sản và nhân thân khi tuyên bố một người đã chết

5. Hệ quả đối với quan hệ nhân thân và tài sản:

Quan hệ nhân thân của người bị tuyên bố là đã chết được khôi phục khi Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố người đó là đã chết, trừ trường hợp sau đây:

·         Vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố là đã chết đã được Tòa án cho ly hôn khi có Quyết định tuyên bố đã chết thì quyết định cho ly hôn vẫn có hiệu lực pháp luật;

·         Vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố là đã chết đã kết hôn với người khác thì việc kết hôn đó vẫn có hiệu lực pháp luật

Quan hệ tài sản: Người bị tuyên bố là đã chết mà còn sống có quyền yêu cầu những người đã nhận tài sản thừa kế trả lại tài sản, giá trị tài sản hiện còn. Quan hệ về tài sản giữa vợ và chồng không chỉ được giải quyết theo quy định của Bộ luật Dân sự mà còn Luật hôn nhân và gia đình.

Trường hợp người thừa kế của người bị tuyên bố là đã chết biết người này còn sống mà cố tình giấu giếm nhằm hưởng thừa kế thì người đó phải hoàn trả toàn bộ tài sản đã nhận, kể cả hoa lợi, lợi tức; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường.

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết “Thủ tục yêu cầu tuyên bố một người đã chết”. Xin cảm ơn đã theo dõi.