Thủ tục yêu cầu tuyên bố một người mất tích

 1. Điều kiện tuyên bố một người là mất tích theo Điều 68 Bộ luật dân sự 2015:

Xuất phát từ hệ quả của việc tuyên bố một người là mất tích có thể ảnh hưởng đến nhiều chủ thể cũng như nhiều quan hệ pháp luật phát sinh, quy định pháp luật quy định chỉ chấp nhận giải quyết yêu cầu giải quyết việc dân sự này nếu chúng đáp ứng một số điều kiện nhất định. Nhằm đảm bảo tránh tình trạng lợi dụng trục:

·        Khi một người biệt tích 02 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết. Theo đó việc tính thời hạn 02 năm được tính từ ngày biết được tin tức cuối cùng của người đó. Trong trường hợp không xác định được ngày có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của tháng tiếp theo tháng có tin tức cuối cùng; nếu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng.

·        Việc giải quyết việc dân sự không phát sinh một cách tự động mà phải theo yêu cầu và có đơn yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan. Với tư cách là người có quyền, lợi ích liên quan có thể cho phép khẳng định không phải mọi chủ thể đều có quyền yêu cầu tuyên bố một người mất tích. Mà theo đó “người yêu cầu giải quyết việc dân sự là người yêu cầu Tòa án công nhận hoặc không công nhận một sự kiện pháp lý làm căn cứ phát sinh quyền, nghĩa vụ về dân sự, hôn nhân và gia đình,…của mình”

Điều kiện tuyên bố một người bị mất tích

2 Trình tự, thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người là mất tích?

Giai đoạn nộp đơn:

Người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất tích theo quy định của Bộ luật dân sự. Theo đó Đơn yêu cầu được ban hành theo mẫu kèm theo Nghị quyết 04/2018/NQ-HĐTP.

Kèm theo đơn, người yêu cầu phải gửi tài liệu, chứng cứ để chứng minh người bị yêu cầu tuyên bố mất tích đã biệt tích 02 năm liền trở lên mà không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hoặc đã chết và chứng minh cho việc người yêu cầu đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo tìm kiếm;…

Thực tiễn xét xử, Tòa án chấp nhận các tài liệu này có thể được các đương sự thu thập thông qua bằng sự xác nhận từ các cơ quan chính quyền địa phương, Ủy ban nhân dân cấp xã, Tổ trưởng Tổ dân phố, các cơ quan khác ở địa phương hoặc thông qua các chứng từ, tài liệu, chứng cứ chứng minh cho việc gia đình đã thông báo qua các phương tiện truyền thông đại chúng về việc tìm kiếm người bị mất tích.

Giai đoạn xét đơn yêu cầu:

·        Trong thời hạn 20 ngày, kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu tuyên bố một người mất tích, Tòa án ra quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố mất tích. Thời hạn thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố mất tích là 04 tháng, kể từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu tiên.

·        Trong thời hạn thông báo, nếu người bị yêu cầu tuyên bố mất tích trở về và yêu cầu Tòa án đình chỉ việc xét đơn yêu cầu thì Tòa án ra quyết định đình chỉ việc xét đơn yêu cầu tuyên bố một người mất tích.

·        Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày kết thúc thời hạn thông báo quy định tại khoản 2 Điều này thì Tòa án phải mở phiên họp xét đơn yêu cầu.

Giai đoạn ra quyết định:

Trong trường hợp đã áp dụng các biện pháp trên, Tòa án sẽ chấp nhận đơn yêu cầu và ra quyết định tuyên bố một người mất tích; trường hợp có yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp quản lý tài sản của người bị tuyên bố mất tích đó và được chấp nhận thì trong quyết định tuyên bố một người mất tích, Tòa án còn phải quyết định áp dụng biện pháp quản lý tài sản của người đó theo quy định của Bộ luật dân sự.

Quyết định của Tòa án tuyên bố một người mất tích phải được gửi cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú cuối cùng của người bị tuyên bố mất tích để ghi chú theo quy định của pháp luật về hộ tịch.

Trình tự, thủ tục để tuyên bố một người bị mất tích 

3 Thẩm quyền tuyên bố một người bị mất tích

Thẩm quyền theo cấp: Theo quy định tại khoản 2 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 thì Tòa án nhân dân cấp huyện sẽ có thể quyền giải quyết tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất tích.

Thẩm quyền theo lãnh thổ: Theo Điều 39 BLTTDS 2015 thẩm quyền giải quyết việc yêu cầu tuyên bố một người mất tích của Tòa án theo lãnh thổ được xác định là Tòa án nơi người bị yêu cầu thông báo tìm kiếm vắng mặt tại nơi cư trú, bị yêu cầu tuyên bố mất tích. Đồng thời, Tòa án đã ra quyết định tuyên bố một người mất tích có thẩm quyền giải quyết yêu cầu hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất tích.

Hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất tích

4. Hủy bỏ quyết định tuyên bố một người bị mất tích.

Tòa án sẽ ra quyết định hủy bỏ trong trường hợp không còn đầy đủ các căn cứ áp dụng quyết định việc tuyên bố một người mất tích: Khi người bị tuyên bố mất tích trở về hoặc có tin tức xác thực là người đó còn sống. Việc yêu cầu Tòa án hủy có thể là người đó hoặc người có quyền, lợi ích liên quan.

Trường hợp Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu thì Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất tích, trong đó phải quyết định về hậu quả pháp lý của việc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất tích theo quy định của Bộ luật dân sự. Cụ thể:

·        Người bị tuyên bố mất tích trở về được nhận lại tài sản do người quản lý tài sản chuyển giao sau khi đã thanh toán chi phí quản lý.

·        Trường hợp vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố mất tích đã được ly hôn thì dù người bị tuyên bố mất tích trở về hoặc có tin tức xác thực là người đó còn sống, quyết định cho ly hôn vẫn có hiệu lực pháp luật.

Quyết định của Tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất tích phải được gửi cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người bị tuyên bố mất tích để ghi chú theo quy định của pháp luật về hộ tịch.

Trên đây là toàn bộ nôi dung bài viết về chủ đề Thủ tục yêu cầu tuyên bố một người mất tích. Mọi thắc mắc quý bạn đọc vui lòng liên hệ hotline 0394895768 để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.